Category: Religion


What Kiran Rao said, came from a mother’s heart. A mother whose kid’s father belongs to other religion. and being a celebrity kid doesn’t mean you won’t be bullied. Kiran might be wrong, she might be worrying too much or thinking too much, but it’s cruel to judge what a mother feels.

But let’s face it. We Are Not The Safest Place for Children.

Our cities are overcrowded and polluted. Our villages lack infrastructure, some are ruined because of drought.

We talk of harmony but are ready to take on each other any instance. We are losing acceptance and difference of opinions and there is polarization in the society about anything and everything.

We see a rise in crimes against women and children and elderly. People are still being persecuted on basis of caste. Women are still disallowed from entering temples for being women. Communities force their eating habits on society. Writers and thinkers are killed for speaking out. And the “I don’t care” attitude still persists.

Youth is getting addicted to technology and losing touch with reality. Drinks, drugs and tobacco poses a threat. Traffic rules are broken every second and road-rage is becoming common. People still die of Dengue, Malaria, TB, Diarrhoea, hunger and cold.

Inflation is flattening the middle class. Rich and intellectuals have no time for poor and persecuted. Poor are barely surviving and slowly losing it.

Trees are cut down without a second thought, miners are destroying jungles, rivers are shrinking, seas are rising, sudden flash-floods are displacing thousands every year.

You will say this is happening all over the World. But should we not focus on the fact- this is happening in India of 21st century? Sure we have a great past, and strive for a glorious future, but we shall not forget the present that counts most.

Let’s face it. IT IS ALL HAPPENING. It has been happening not just for past few months, but for over a decade and half. What we see today is a result of what we all have been doing (or not doing) for years.

We are certainly not the safest and best place in the world. Perhaps we are on the brink. But as Jeff Daniels character in “The Newsroom”, Will McAvoy says in his oration about America, “we can be the best country in the world”

We still have people who care about what is happening around. We still have youngsters ready to die on the border, we still have women defying all odds. We still have people raising their voices against injustice. We still have HOPE.

And as long as hope is there, we can fight all insecurities. Doesn’t matter who is our leader. What matters is who we are and what we want to be.

If your brother is afraid of something should you mock him all the time? Or should you stand by his side, make him trust yourself and destroy his insecurities? Decide. Decide what is more Indian. To rage and destroy or to love and heal? to fire in defence or to kill for supremacy?

Let’s decide. Let’s make India a much better place than what it is- a Great country. A place where every mother would want her children to be.

  • Janhavee Moole, ABP Majha/ABP News.

कोणत्याही प्रस्थापित व्यवस्थेविरुद्ध किंवा सत्तेसमोर उभं राहणं सोपं नसतं. पण इराणच्या शिरीन एबादी यांनी ती हिंमत दाखवली म्हणूनच इराणमध्ये अनेकांच्या आयुष्यात, खास करून स्त्रियांच्या आयुष्यात बदल घडून आला..

56-212027-3634016280-cf3c010b99-bतेहरानमधल्या घरात लहान भावंडांसह बागडणारी छोटी मुलगी ते नोबेल पारितोषिक जिंकणारी मुस्लीम देशांतील पहिली महिला असा शिरीन एबादी यांचा प्रवास.

एबादी यांचा जन्म १९४७ साली एका संपन्न कुटुंबात झाला, जिथे मुलं आणि मुलींना समान वागणूक दिली जायची. अन्याय सहन करणं त्यांच्या रक्तातच नव्हतं. म्हणूनच त्यांनी न्यायाधीश व्हायचं ठरवलं. कायद्याचा अभ्यास करत असतानाच इराणच्या शाहविरुद्ध आंदोलनातही त्या उतरल्या होत्या. वयाच्या २२व्या वर्षी कायद्याची पदवी मिळवल्यावर त्यांची कनिष्ठ कोर्टात न्यायाधीश म्हणून नेमणूकही झाली.

एक गोष्ट लक्षात घ्यायला हवी, इराण मुस्लिम राष्ट्र असलं तरी अरब राष्ट्र नाही. तिथे स्त्रियांना इतर मुस्लिम राष्ट्रांपेक्षा जास्त स्वातंत्र्य आहे. मात्र त्यांना आजही पुरुषांच्या तुलनेत दुय्यम स्थान आहे. १९७९ साली इराणमध्ये इस्लामी क्रांतीनंतर ही गोष्ट प्रकर्षानं जाणवू लागली. शिरीन एबादींसह सर्व महिला न्यायाधीषांना आपलं पद सोडावं लागलं.

 एबादींना सल्लागार म्हणून बदली नोकरी मिळाली पण तिथे त्यांचं मन रमलं नाही. १९८४ साली त्यांनी निवृत्ती घेतली.  खूप प्रयत्नांनंतर १९९२ साली एबादी यांनी वकिली कारकीर्द सुरू केली.

इतर वकिल ज्यावर बोलण्यासही धजावायचे नाहीत, असे संवेदनशील खटले एबादी यांनी लढवले. मानवाधिकार, विचारस्वातंत्र्य आणि इस्लामशी निगडीत अनेक प्रश्न एबादी यांनी न्यायालयात उपस्थित केले आणि सत्ताधीषांना आव्हान दिलं. एबादी महिलांच्या अधिकाऱांसाठी लढणाऱ्यांचा आवाज बनल्या.. अत्याचार सोसणाऱ्यांची बाजू एबादी यांनी मांडली तीही इस्लामच्या चौकटीत राहूनच. एबादी अनेकदा कुराणमधल्या घटनांचे दाखले अशातऱ्हेने देत की कट्टरपंथी न्यायाधीशही गोंधळून जात. देशविदेशांतून शिरीनना भाषणासाठी आमंत्रणं येऊ लागली. एबादी यांनी पुस्तकांतूनही अनेक प्रश्नांना वाचा फोडली.

२००० साली शिरीनना  तुरुंगात टाकण्यात आलं. कबुलीजबाब घेण्यासाठी आपला अतोनात छळ करण्यात आला, असं एबादींनी आपल्या आत्मचरित्रात म्हटलंय. एबादींना लोकांचा पाठिंबा पाहता सरकारनं अखेर त्यांची जामिनावर सुटका केली.

२००३ साली एबादी यांना नोबेल पारितोषिक जाहीर झालं. पुरस्कार स्वीकारून एबादी घरी परतल्या तेव्हा विमानतळावर हजारो लोक,  सहकारी, पुरोगामी नेते, अधिकारी आणि अयातोल्ला खोमेनींची मुलगीही आली होती.

२००९ साली इराणच्या वादग्रस्त निवडणुकींनंतर राष्ट्रपती महमूद अहमदिनेजाद यांच्याविरोधात जनतेनं रस्त्यावर उतरून आंदोलन केलं. एबादी यांनी आंदोलनकर्त्यांना पाठिंबा दर्शवला. त्यांच्या जीवाला आधीपासून धोका होताच, पण परिस्थिती चिघळत गेली. २००९ सालापासून एबादी इंग्लंडमध्येच वास्तव्याला आहेत. इराणमध्ये परतणं त्यांच्यासाठी सध्या अशक्य आहे. पण देशाबाहेर पडल्यावरही त्यांचं काम थांबलेलं नाही.

– जान्हवी मुळे

एका सहका-यासोबत झालेली चर्चा. सुरूवात अर्थातच निवडणुकीवरून.

“सध्याच्या परिस्थितीविषयी काय वाटतं, काय होईल?”

मी – काय होईल, याचं उत्तर मिळेलच. आणि माझं मत काय आहे, यानं फरक पडणार नाही. लोक ज्याला कौल देतील, तो सत्तेत येईलच. लोकशाही आहे आपली, म्हणजे सर्व विचारधारांना स्वातंत्र्य आहे इथे आणि सर्वांना निवडणूक लढवण्याचा अधिकार आहे. हिंदुत्ववादी नेता निवडून येणं हेही लोकशाहीचंच लक्षण आहे. आणि लोकांचा कौल मोदींना असेल, तर त्यांना एक संधी किंवा थोडा संशयाचा फायदा देण्यात हरकत नाही. मोदी कदाचित बदलले असतीलही, पण मोदी सत्तेत आले, तर एक पत्रकार म्हणून आणि त्याहीपेक्षा एक स्त्री म्हणून, I have to be ready to face tough times.

“असं का? तू snoopget विषयी बोलतेयस का?”

“नाही. मोदींचं पंतप्रधान होणं म्हणजे अनेकांना स्फुरण देणारं आहे. त्यात आरएसएस, विश्व हिंदू परिषद, बजरंग दलसारखे लोक आहेतच, पण श्रीराम सेनेसारख्या संघटना आणि अमक्या मठाचे आचार्य, तमक्या मंदिराचे पुजारी, असे अनेक लोकही आले. त्यांच्या हिंदूधर्माविषयीच्या कल्पना आणि आडाखे तापदायक आहेत. खास करून बायकांसाठी. मुलींच्या कपड्यांवर बंधनं घालण्याची मागणी करणारे हे लोक, बायका पबमध्ये गेल्या की संस्कृती भ्रष्ट होते असा आकांत करतात. जणू संस्कृती ही बाईची जबाबदारी आहे. अशी माणसं शेफारली, तर कठीण आहे.”

चर्चेचा रंग साहजिकच बदलला मग. आणि माझं म्हणणं बरोबर असलं तर काही बायकांचं वागणंही चुकीचं असल्याचा सूर उमटला.

“म्हणजे तुला बायकांनी सिगरेट ओढणं मान्य आहे?”

“मला कोणीच सिगरेट ओढणं मान्य नाही. खास करून public placeमध्ये. फक्त स्वतःची नाही, समोरच्याचंही नुकसान करतो सिगरेट ओढणारा. आणि याउप्परही, कोणी सिगरेट ओढावी की नाही, हा ज्याचा त्याचा प्रश्न आहे. आता तिसरी गोष्ट, आपल्या संस्कृतीतही हुक्का, चिलीम, विडी आहेतच की. आणि गांजा ओढणारे साधू- ते व्यसन तर आणखीनच घातक.”

“पण कसं असतं, बायका अशा गोष्टी करतात, तेव्हा होणारा इम्पॅक्ट वेगळा असतो. म्हणजे एखाद्या घरात बापाला दारूचं व्यसन असेल, तर आई, तिच्या मुलाला सांगते, की वडिलांच्या दारूमुळे तिला किती त्रास झाला. मग मुलगा पुढे मोठं झाल्यावर दारूला हातही लावणार नाही, कारण त्याला दारूचे दुष्परिणाम माहित असतात. पण आईच जर दारू प्यायला लागली तर… ”

“अरे! म्हणजे पुरुषांना मोकळी सूट आणि बायकांभोवती कसलं कसलं बंधन.. मुलांवर संस्कार करण्याची जबाबदारी काय फक्त एकट्या आईचीच आहे? आणि मुळात दारू पिणं आणि दारूचं व्यसन असणं, या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

कुठल्याही गोष्टीचं प्रमाणाबाहेर सेवन वाईटच असतं. वाईन, रम, ब्रँडीसारखी पेयं कधीकधी आरोग्याला चांगलीही ठरतात. आपल्याकडे एखाद्याच्या हातात ग्लास दिसला, की लगेच त्याला दारुडा ठरवलं जातं, जे चुकीचं आहे.

मी दारूचं समर्थन करत नाहीए. पण दारू प्यायची की नाही, कोणतं ड्रिंक ‘दारू’ आहे आणि कोणतं नाही, हे वैयक्तिक प्रश्न आहेत. आणि एखाद्या बाईला आवडत असेल ड्रिंक घ्यायला, तर लगेच ती चवचाल, भ्रष्ट असल्याचं लेबल लावणं आणि आपली संस्कृती बुडाली असं म्हणणं मात्र साफच चुकीचं आहे.

मान्य, की काही विशिष्ट कालावधीत म्हणजे conception, pregnancy, बाळाच्या जन्मानंतरचा काही काळ, मूल लहान असेपर्यंत आईनं खाण्यापिण्यावर बंधनं पाळायला हवीत. आरोग्यशास्त्राचा आधार आहे त्याला. पण म्हणून सर्रास मनाई करायची आणि ‘पिणाऱ्या’ बायकांना ‘वाईट्ट’ ठरवायचं??? सोशल ड्रिंकिंगची कल्पनाच माहित नसल्यानं असं थेट मत मांडलं जातं. एखाद्या घरात ड्रिंक्स घेत असतील, आईनं स्वतः सर्व्ह केलं, तर उलट मुलांना कदाचित त्यात काही अप्रुप वाटणार नाही.They might not remain curious about it. Again, it’s a personal matter. कोणी पुरुष दारू पितो, तेव्हा त्याला धर्मभ्रष्ट करत नाहीत, मग बायकांना वेगळा न्याय कशासाठी? काही बंधनं जरूर पाळावीत, पण फक्त बायकांनीच का?”

“मला कसलंही व्यसन नाही, आणि माझ्या बायकोनं व्यसन केलेलं मला चालणार नाही”

“गुड. हा तुझा निर्णय आहे, चांगलाच आहे. पण तो इतरांवर लादू नको.”

आमची चर्चा तिथेच थांबली. पण माझ्या विचारांचं चक्र पुढे सरकलं.

मोदी सत्तेत आले, तर देशाचा विकास होईल न होईल हा प्रश्न अलाहिदा. पण अशा दांभिक विचारसरणीची माणसं डोकं वर काढतील, हे नक्की.

ताप आहे डोक्याला.

योगायोग पाहा ना? मदर्स डे आहे आज.. आईवर आणि पर्यायनं स्त्रियांवर महानतेच्या नावाखाली किती ओझं टाकलं जातं, याची जाणीव करून देणारा दिवस.

पण खरंच, आदर्श आई कोण हे कसं ठरवायचं? एखादी आई केवळ आईसारखी दिसत नाही, वागत नाही, म्हणून ती वाईट ठरते का? मुलांवर प्रेम, मुलांसाठी त्याग हे केवळ आईनंच करावं अशी अपेक्षा का केली जाते? अनेक आदर्श आया, आपल्या आंधळ्या प्रेमापोटी मुलांचं नुकसान करतात, ते योग्य आहे का?

मी अशा अनेक मुलींना ओळखते, ज्या रेग्युलरली पबमध्ये जातात, सिगरेटही ओढतात पण तरीही, न चुकता देवळात जातात, नवरात्रीत उपवास करतात, त्या हिंदू नाहीत का? धार्मिक नाहीत का? आणि त्या चांगल्या माता बनणार नाहीत का?

माझी संस्कृती, माझा धर्म सिगरेट ओढणाऱ्या किंवा दारू पिणाऱ्या बाईमुळे संकटात आलेला नाही. पण दंगलखोरांना घरातले सिलेंडर्स पुरवणाऱ्या आणि चिथावणी देणाऱ्या बायकांमुळे मात्र तो भ्रष्ट झाला आहे.